Luizen zijn kleine insecten die bij mensen, dieren en planten vervelende overlast kunnen veroorzaken. Het woord 'luis' is een informele naam voor verschillende biologische insectenfamilies. Luizen zijn met het blote oog waar te nemen, maar dan moet je wel goed kijken. De grootste luizen zijn namelijk 3 tot 5 milimeter groot. Op deze website treft u informatie aan over de meest voorkomende en meest vervelende luizen van Nederland; namelijk hoodluis en schaamluis bij mensen, luizen bij huisdieren (honden, katten) en bladluizen (kamerplanten en tuinplanten).

 

 

Luizen, neten, vlooien, teken en mijten

 

In de volksmond worden luizen, neten, vlooien, mijten en teken vaak door elkaar gehaald. Echter, ze zijn niet hetzelfde, zeker niet! Luizen zijn paracieten die leven op andere organismen, zoals mensen, honden, katten, paarden enzovoorts. Luizen zijn insecten zonder vleugels die zich wel kunnen bewegen en zichzelf ook kunnen verplaatsen naar andere organismen. Bij de mens zijn er verschillende soorten luizen mogelijk; voornamelijk hoofdluizen en schaamluizen. Hoofdluis leeft alleen in het hoofdhaar en nergens anders. Schaamluis kan voorkomen in de schaamstreek, rond de anus, in de oksel of in gezichtsbeharing (baard, snor, wenkbrauw). Lees hier alles over hoofdluis en lees hier alles over schaamluis.

Luizen leggen eitjes die ookwel neten genoemd worden. Die neten zitten vastgeplakt aan de haren enkele milimeters boven de hoofdhuid. Hier is de temperatuur het aangenaamst en kunnen de neten goed gedijen. Na ongeveer acht dagen komen de neten uit. Uit de neet komt vervolgens de zogenaamde nimf tevoorschijn, deze lijkt al sterk op het volwassen luis maar is veel kleiner. De nimfen zijn slechts 1 milimeter groot en zeer moeilijk te zien. Na 9 tot 12 dagen worden de drie juveniele stadia doorlopen en is de luis volwassen. De jonge nimfen zuigen net als hun ouders bloed en vervellen waarna het tweede nimfstadium aanbreekt en de nimf nogmaals verveld. Na het derde nimfstadium vervelt de nimf voor de laatste keer en is vanaf dan een volwassen volwassen luis. Dan pas is ook het geslacht bekend.

Plaatje: van neet, via nimf, tot volwassen luis

 

De zogenaamde kleerluis kan ziektes overdragen (hoofdluizen en schaamluizen niet), maar kleerluizen komen in Europa nagenoeg niet meer voor. Diersoorten hebben elk hun egen luizensoort, zo zijn er specifieke luizen op eekhoorns, herten, muizen, paarden, schapen, geiten, zeehonden, honden en katten. Als deze luizen zien er min of meer hetzelfde uit. Het is dus afhankelijk van de vindplaats wat voor soort luis het is.

 

Vlooien zijn ook paracieten en horen bij de gevleugelde insecten. Echter, net zoals luizen, hebben vlooien geen vleugels. In de evolutie zijn de vleugels bij vlooien verloren gegaan. Vlooien en luizen zijn beide paracieten die leven bij een 'gastheer'. Het verschil tussen vlooien en luizen is dat luizen veelal een vaste plek bewonen (bij een mens of dier) en dat vlooien wisselen van leesomgeving. Zowel op de gastheer als tussen omgevingen. Vlooien leggen eitjes en daar komen wormen of maden uit. Luizen leggen neten en daar komen nimfen uit. In tegenstelling tot luizen kunnen vlooien ook ziektes overbrengen. Vlooien zijn een vector voor verschillende parasitaire dieren, zoals lintwormen en bacteriën.

 

Teken zijn parasitaire mijten. Teken bijten zich vast in de huid en zuigen zich vol met bloed. Teken kunnen veel ziektes overbrengen, de bekendste is de Ziekte van Lyme. Rondom een tekenbeet kan een rode kring ontstaan. Mijten zijn kleine beesten die met het blote oog nauwelijk te zien zijn (in tegenstelling tot luizen en vlooien die wel duidelijk waarneembaar zijn).

 

In beeld: luizen, neten, vlooien en teken.

Luis	Neet	Vlo	Teek

 

 

LAATSTE NIEUWS OVER LUIZEN

 

 

Frappuccino's van Starbucks niet langer met gemalen luizen

23 april 2012 - Oproer in de VS toen onlangs bleek dat Starbucks gemalen luizen gebruikt om sommige drankjes een aantrekkelijke kleur te geven. In de voedingsindustrie worden vaak vermalen cochenille luizen gebruikt. Dat is een insect uit Zuid-Amerika, die producten een roze of rood kleurtje kan geven. Starbucks gebruikte het voor roze drankjes, zoals frappuccino's. Toen veganisten en vegetariërs ontdekten dat er gemalen luis in hun drankjes zat, brak er een rel los op internet. In YouTube-filmpjes en op fora lieten Starbucks-klanten weten heel boos te zijn. Het hielp: vanaf nu zal Strabucks geen luizen gebruiken maar lycopeen, een kleurstof uit rijpe tomaten (Bron: Welingelichte Kringen).

 

Middelen tegen luizenbeten helpen niet

18 april 2012 - De meeste over-the-counter middelen tegen beten van luizen en andere insecten werken niet. Dat staat in een overzichtartikel in het Britse Drug and Therapeutics Bulletin (DTB) van deze week. Beten van luizen kunnen (secundaire) infecties, eczeem of zelfs een anafylactische shock veroorzaken, maar doorgaans blijft het bij milde jeuk, pijn, een zwelling of secundaire problemen veroorzaakt door krabben. In het algemeen geldt dat er weinig of geen bewijs is voor de werkzaamheid van middelen tegen simpele beten van luizen. Dat bijvoorbeeld antihistaminica in tabletvorm jeuk tegengaan, vindt weinig steun in de literatuur, aldus het DTB. En dat steroïden in de vorm van zalf of tabletten jeuk en ontsteking zouden tegengaan is ook nimmer wetenschappelijk aangetoond, zo blijkt. Alleen mensen met eczeem hebben baat bij deze middelen. En ten slotte zijn zalven met pijnstillers of anesthetica zoals lidocaïne, benzocaïne of een combinatie van antihistaminica en antiseptica, slechts 'marginaal effectief'. Bovendien veroorzaken ze zo nu en dan overgevoeligheid. Erg is dat allemaal niet, aldus het DTB, want meestal gaan de symptomen van een luizenbeet vanzelf over en is behandeling niet nodig (Bron: Medisch Contact).

 

Neemazal-T/S toegelaten voor de bestrijding van luizen en rupsen van vlinders en motten

3 april 2012 - De Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu deelt mee dat het middel Neemazal-T/S, een insecticide op basis van 10 g/l azadirachtine, toegelaten is voor de bestrijding van luizen en rupsen van vlinders en motten in de biologische appelteelt, en dit vanaf 2 april 2012 gedurende een periode van 120 dagen. De toelating werd verleend in toepassing van artikel 53 van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen. Dit artikel laat toe een toelating te verlenen in bijzondere omstandigheden. Dit geldt enkel voor een beperkt en gecontroleerd gebruik, en indien de plantaardige productie door onvoorziene, op geen enkele andere manier te bestrijden gevaren wordt bedreigd. Zonder een gepast insecticide werkzaam tegen luizen en rupsen van vlinders en motten zou de Belgische productie van biologische appels ernstige schade kunnen oplopen (Bron: Landbouwleven.be).

 

Meer nieuwsberichten over luizen treft u aan op onze nieuwspagina.