LUIZEN

 

Luizen zijn kleine insecten die bij mensen, dieren en planten vervelende overlast kunnen veroorzaken. Het woord 'luis' is een informele naam voor verschillende biologische insectenfamilies. Luizen zijn met het blote oog waar te nemen, maar dan moet je wel goed kijken. De grootste luizen zijn namelijk 3 tot 5 milimeter groot. Op deze website treft u informatie aan over de meest voorkomende en meest vervelende luizen van Nederland; namelijk hoodluis en schaamluis bij mensen, luizen bij huisdieren (honden, katten) en bladluizen (kamerplanten en tuinplanten).

 

 

Luizen, neten, vlooien, teken en mijten

 

In de volksmond worden luizen, neten, vlooien, mijten en teken vaak door elkaar gehaald. Echter, ze zijn niet hetzelfde. Luizen zijn paracieten die leven op andere organismen, zoals mensen, honden, katten, paarden enzovoorts. Luizen zijn insecten zonder vleugels (luizen kunnen dus niet vliegen), maar ze kunnen wel bewegen en zichzelf ook verplaatsen naar andere organismen. Bij de mens zijn er verschillende soorten luizen mogelijk; voornamelijk hoofdluizen en schaamluizen. Hoofdluis leeft alleen in het hoofdhaar en nergens anders. Hoofdluis komt vooral veel voor bij kinderen en peuters, de besmetting van hoofdluis gaat dan vaak via kleding. Als alle jasjes en jassen naast elkaar op de kapstok hangen en op een bepaalde jas zit hoofdluis, dan hebben die luizen zich erg makkelijk verplaatst naar andere jassen. Als iemand zonder hoofdluis dan een jas aandoet waar hoofdluizen van iemand anders op zitten, zullen die hoofdluizen het hoofd opzoeken en zich daar nestelen. Zo is de volgende besmet. Hoe meer kinderen besmet zijn hoe groter de plaag. Schaamluis kan voorkomen in de schaamstreek, rond de anus, in de oksel of in gezichtsbeharing (baard, snor, wenkbrauw). Lees hier alles over hoofdluis en lees hier alles over schaamluis.

Luizen leggen eitjes die ookwel neten genoemd worden. Die neten zitten vastgeplakt aan de haren enkele milimeters boven de hoofdhuid. Hier is de temperatuur het aangenaamst en kunnen de neten goed gedijen. Na ongeveer acht dagen komen de neten uit. Uit de neet komt vervolgens de zogenaamde nimf tevoorschijn, deze lijkt al sterk op het volwassen luis maar is veel kleiner. De nimfen zijn slechts 1 milimeter groot en zeer moeilijk te zien. Na 9 tot 12 dagen worden de drie juveniele stadia doorlopen en is de luis volwassen. De jonge nimfen zuigen net als hun ouders bloed en vervellen waarna het tweede nimfstadium aanbreekt en de nimf nogmaals verveld. Na het derde nimfstadium vervelt de nimf voor de laatste keer en is vanaf dan een volwassen volwassen luis. Dan pas is ook het geslacht bekend.   Plaatje: van neet, via nimf, tot volwassen luis Neet_Nimf_Luis

 

De zogenaamde kleerluis kan ziektes overdragen (hoofdluizen en schaamluizen niet), maar kleerluizen komen in Europa nagenoeg niet meer voor. Diersoorten hebben elk hun egen luizensoort, zo zijn er specifieke luizen op eekhoorns, herten, muizen, paarden, schapen, geiten, zeehonden, honden en katten. Als deze luizen zien er min of meer hetzelfde uit. Het is dus afhankelijk van op welk dier de luis gevonden is, wat voor soort luis het is.

 

Vlooien zijn ook paracieten en horen bij de gevleugelde insecten. Echter, net zoals luizen, hebben vlooien geen vleugels. In de evolutie zijn de vleugels bij vlooien verloren gegaan. Vlooien en luizen zijn beide paracieten die leven bij een 'gastheer'. Het verschil tussen vlooien en luizen is dat luizen veelal een vaste plek bewonen (bij een mens of dier) en dat vlooien wisselen van leesomgeving. Zowel op de gastheer als tussen omgevingen. Vlooien leggen eitjes en daar komen wormen of maden uit. Luizen leggen neten en daar komen nimfen uit. In tegenstelling tot luizen kunnen vlooien ook ziektes overbrengen. Vlooien zijn een vector voor verschillende parasitaire dieren, zoals lintwormen en bacteriën.

 

Teken zijn parasitaire mijten. Teken bijten zich vast in de huid en zuigen zich vol met bloed. Teken kunnen veel ziektes overbrengen, de bekendste is de Ziekte van Lyme. Rondom een tekenbeet kan een rode kring ontstaan. Mijten zijn kleine beesten die met het blote oog nauwelijk te zien zijn (in tegenstelling tot luizen en vlooien die wel duidelijk waarneembaar zijn).

 

In beeld: luizen, neten, vlooien en teken.

Luis Neet Vlo Teek
Luis Neet Teek Vlo

 

 

Symptomen van luizen / symptomen van hoofdluis

 

Lees alles over hoofdluis op de pagina hoofdluis. Daar beschrijven we hoe u hoofdluis kunt bestrijden en hoe je hoofdluizen kunt voorkomen. We beschrijven de zogenaamde natte kam methode en ook de feiten en fabels omtrend het verwijderen van hoofdluis met azijn.

Maar hoe weet u of u hoofdluis heeft? Wat zijn de symptomen van hoofdluis? Een belangrijk symptoom is het hebben van jeuk ook het hoofd. En dan bedoelen we aanhoudende jeuk. Luizen hebben een voorkeur voor donkere en vochtige plekken. Bij mensen met lang haar is dat dus achter de oren, onder de pony en ook aan de achterkant van het hoofd bij de haargrens. Een ander symptoom is simpelweg het zien van hoofdluis. Ze zijn met het blote oog waar te nemen, dus laat iemand eens uw haar bekijken of die donkere en vochtige plekken waar hoofdluis graag nestelt. Een andere manier om hoofdluis te ontdekken is het kammen van het haar boven een wit papier. De luizen zullen uit het haar vallen en goed zichtbaar zijn op het witte papier. Hoofdluizen zijn rood als ze vol bloed zitten en grijs-blauw als ze niet vol bloed zitten. Herkent u deze symptomen? Kijk dan op de pagina hoofdluis hoe u ze moet bestrijden.